جهت انجام ترجمه خوب و روان باید نکاتی را مد نظر قرار داد که به اصول ترجمه معروف است. رعایت این اصول، مهارت یک مترجم حرفه ای بشمار می آید.
با پیشرفت روز افزون سیستم های ارتباطی و اطلاعاتی، جهان هستی کوچکتر و بسیار پیچیده تر شده است. با پیشرفت علم و تغییر سطح اطلاعاتی مردم و بهبود روابط فرهنگی، "ترجمه" امری اجتناب ناپذیر می باشد؛ بدین خاطر داشتن مترجمین حرفه ای که اصول ترجمه را رعایت کند، بسیار حیاتی است.
همانطور که قبلا ذکر شد، کل جهان هستی متحمل تغییرات بسیار پیچیده ای در زمینه تکنولوژی و تعلیم و تربیت شده است. این تغییرات مستلزم داشتن سیستم هایی با تحصیلات عالی هستند، مثل برنامه های آموزش مترجم.
آموزش مترجمین امری بسیار حیاتی است که بایستی در اولویت قرار گیرد. مترجمین نمایندگان انتقال پیام از زبانی به زبانی دیگر هستند و نظرات و ارزشهای فرهنگی و گفتاری مهم را حفظ می کنند.
وظیفه مترجم حرفه ای فراهم سازی شرایطی است که نویسنده زبان مبدا و خواننده زبان مقصد بتوانند با یکدیگر تعامل داشته باشند. مترجم از مفهوم متن مبدا استفاده می کند تا بتواند متن جدیدی را به زبان مقصد ارائه دهد.
اصول ترجمه برای مترجمین حرفه ای
گام اول برای مترجم حرفه ای شدن، خواندن زیاد ترجمه متون مختلف می باشد، زیرا که ترجمه مستلزم داشتن دانش فعال است، در حالیکه تحلیل و ارزیابی انواع ترجمه ها به دانش غیرفعال نیاز دارد.
مترجم خوب کسی است که اطلاعات جامعی در مورد هر دو زبان مبدا و مقصد داشته باشد. وی بایستی موضوعات مختلف را در هر دو زبان مبدا و مقصد بخواند، از جمله ادبیات نوین، شعر معاصر، روزنامه ها، مجلات، تبلیغات، آگهی ها، دستورالعمل ها و ... . آشنایی با این موضوعات مهم است، زیرا که جوانب فرهنگی زبانها را انتقال می دهد.
نکته دیگری که مترجم حرفه ای باید بداند، مهارتهای "نوشتاری"، یعنی توانایی نوشتن یکنواخت و صحیح در هر دو زبان مبدا و مقصد می باشد. مترجمین حرفه ای باید با انواع سبک نوشتاری و فنون و اصول ویرایش و نقطه گذاری در هر دو زبان مبدا و مقصد آشنایی داشته باشند. ویرایش و نقطه گذاری، کیفیت و خوانایی ترجمه را بهتر می کند.
یکی از مهمترین نکاتی که مترجم حرفه ای باید مد نظر قرار دهد فهم ارزش متن زبان مقصد در داخل چهارچوب گفتمان زبان مبدا می باشد. برای فهم این موضوع، مترجم باید بر تفاوتها و شیوه های مختلف گفتمان هر دو زبان مبدا و مقصد احاطه داشته باشد. بنابراین، مترجم حرفه ای باید ساختار نهان متن مبدا را هنگام استفاده از شیوه های مختلف گفتمان بکار ببرد.
مترجم حرفه ای بایستی با فرهنگ، آداب و رسوم و محیط اجتماعی گوینده هر دو زبان مبدا و مقصد آشنایی داشته باشد. علاوه بر این، وی باید با انواع رجیسترها، سبک گفتمان و طبقات اجتماعی هر دو زبان آشنا باشد.
استفاده از دیکشنری خود یک مهارت فنی است. همه مترجمین از نحوه استفاده درست دیکشنری ها مطلع نیستند. کلمات با توجه به متن معانی مختلفی دارند و معمولا استفاده از دیکشنری تک زبانه (انگلیسی به انگلیسی) ارزشمندتر است.
مترجم حرفه ای باید با ساختار نقل قول غیر مستقیم و اشکال مختلف گفتار در زبان مبدا آشنا باشد، مثل مبالغه، طنز، تمسخر . آگاهی از این اشکال سخن خلاقیت آنها را بیشتر کرده و منجر به تقویت مهارت فعالانه آنها می شود.
اغلب مترجمین حرفه ای متون خاصی را برای ترجمه انتخاب می کنند و فقط در آن زمینه به کار خود ادامه می دهند؛ بعنوان مثال، مترجم حرفه ای فقط آثار ادبی، کتابهای علمی و یا متون روزنامه نگاری را ترجمه می کند.
قبل از اینکه مترجم کار ترجمه را آغاز کند، باید کل متن انتخابی را بخواند تا بتواند دستورالعمل ها را درک کند. مترجم باید مطمئن شود که تمام فایل ها و متون مورد نیاز به دست متقاضی رسیده است.
مترجم باید با سبک و لحن نوشتاری احساس راحتی کرده و سپس با مدیر پروژه در میان بگذارد. عدم تسط بر موضوع متن مورد ترجمه باعث می شود وی وقت زیادی را صرف یادگیری لغات کند. عدم داشتن مهارت در برخی از زمینه ها هیچ ایرادی ندارد.
مترجمین حرفه ای فقط در چند رشته خاص مهارت دارند که با مرور زمان و با کسب تجربه بهترین ترجمه ها را ارائه می دهند و به ندرت کاری خارج از حیطه خود انتخاب می کنند.
مترجم حرفه ای بایستی با فرمت فایل آشنایی داشته باشد. فایل ها بایستی با فرمت ترجمه سازگاری داشته باشند.
از کتابهای مرجع، رهنمودهای مربوط به سبک، فرهنگ لغت و پایگاه داده ی اصطلاحات استفاده کنید.